Zawieranie i zabezpieczanie umów w obrocie gospodarczym

Kontraktowanie

Zawieranie umów w obrocie gospodarczym, czyli między przedsiębiorcami, dotyczy układania relacji między podmiotami prowadzącymi przedsiębiorstwa (bez mieszania w to konsumentów). I choć mogą być oni zorganizowani w każdej dopuszczonej przez prawo formie, wolno im prowadzić firmy dowolnej wielkości, to ograniczamy się do pokazania metod zabezpieczania interesów w kontraktach między profesjonalistami spoza sektora publicznego i spoza branży finansowej, w obrocie krajowym.

Mamy przy tym na uwadze problemy podmiotów podobnej wielkości (małych i średnich, a także mikroprzedsiębiorców), a tym samym przedsiębiorców o zbliżonej sile ekonomicznej perswazji. Dlatego nie są to porady wyłącznie dla wierzyciela albo dłużnika, czyli dla jednej strony stosunku zobowiązaniowego (który powstaje wskutek zawarcia umowy).

Każdy bowiem układając się z kontrahentem działającym w tej samej skali, musi liczyć się z tym, że i on może mieć kłopot z wykonaniem umowy, podobnie jak powinien zabezpieczyć się przed opóźnieniem czy pokusą

uniknięcia odpowiedzialności, z drugiej strony. Dlatego konstruowanie dobrych umów i zabezpieczanie ich powinno wiązać się z zachowaniem równowagi między prawami i obowiązkami wszystkich stron.

Trzeba też zwrócić uwagę na kilka spraw z pozoru pozaprawnych. Przed podpisaniem jakichkolwiek dokumentów warto poznać kondycję kontrahenta i opinię o nim innych kooperantów. Dobrze jest bowiem unikać firm, które już mają wyraźne kłopoty finansowe. Jest tak chociażby dlatego, że z ustawy wynika, iż mają one lub wkrótce mogą mieć obowiązek ogłoszenia upadłości. To zaś, szczególnie gdy mamy do czynienia z upadłością likwidacyjną, nie wyklucza wprawdzie odzyskania przynajmniej części należności, niemniej zawsze powoduje opóźnienia i straty. Tak więc przy umowach opiewających na niewielkie kwoty wystarczy spytać o stan przedsiębiorstwa nie tylko przyszłego kontrahenta, ale i innych przedsiębiorców z nim współpracujących, jeżeli mamy do czynienia z osobami wpisanymi do gminnych ewidencji działalności gospodarczej (a więc także gdy kontraktujemy ze spółkami cywilnymi takich przedsiębiorców).